به گزارش مفدا لارستان؛ مالاریا، یکی از بیماری‌های عفونی انگلی شناخته شده، شیوع گسترده‌ای در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری سراسر جهان دارد. این بیماری توسط انگل‌های پلاسمودیوم ایجاد شده و از طریق گزش پشه‌های ماده از جنس آنوفل به انسان منتقل می‌شود.

در این مطلب قصد داریم مروی اجمالی بر بیماری مالاریا داشته باشیم.

چرخه‌ انتقال و عوامل بیماری‌زا:

انگل عامل مالاریا دارای چرخه‌ زندگی پیچیده‌ای است که هم در بدن پشه و هم در بدن انسان طی می‌شود. پنج گونه از انگل پلاسمودیوم قادر به ایجاد بیماری در انسان هستند که از میان آن‌ها، "Plasmodium falciparum" شایع‌ترین و خطرناک‌ترین گونه محسوب می گردد. پس از ورود انگل به جریان خون انسان از طریق بزاق پشه آلوده، انگل‌ها ابتدا به سمت کبد رفته و در آنجا تکثیر می‌شوند، سپس، این انگل‌ها به گلبول‌های قرمز خون حمله کرده و باعث تخریب آن‌ها می‌گردند.

علائم بالین:

علائم مالاریا معمولاً ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از گزش پشه آلوده بروز می‌کنند، هرچند دوره‌ نهفتگی بیماری می‌تواند طولانی‌تر نیز باشد. علائم اولیه شامل تب و لرز، سردرد، تهوع و استفراغ، خستگی و ضعف، و دردهای عضلانی و مفصلی است.

تأثیرات مالاریا بر اندام‌های بدن:

تخریب گلبول‌های قرمز خون توسط انگل مالاریا، پیامدهای مخربی برای اندام‌های مختلف بدن به همراه دارد. این تأثیرات عبارتند از:

کم‌خونی(آنمی): کاهش چشمگیر تعداد گلبول‌های قرمز خون

️آسیب مغزی: چسبیدن گلبول‌های قرمز آلوده به دیواره‌ی رگ‌های خونی مغز و انسداد جریان خون

️نارسایی کلیه: کاهش حجم خون و فشار وارده بر کلیه‌ها

️هیپوگلیسمی: افت قند خون، به ویژه در کودکان مبتلا به مالاریا

پیشگیری از مالاری:

راهکارهای پیشگیری از مالاریا به دو دسته‌ی اصلی تقسیم می‌شوند:

۱- کنترل ناقل (پشه): شامل ریشه‌کن کردن محل‌های تخم‌گذاری پشه‌ها(مانند تخلیه‌ی آب‌های راکد اطراف منازل) و استفاده از حشره‌کش‌ها یا اسپری‌های دورکننده پشه

۲- شیمی‌درمانی پیشگیرانه(پروفیلاکسی): مصرف داروهای ضد مالاریا مانند دوکسی‌سایکلین و آتوواکون، به ویژه برای افرادی که به مناطق آلوده سفر می‌کنند

درمان مالاریا:

داروهای کلیدی مورد استفاده در درمان مالاریا شامل آرتمیزینین، کلروکین و پریماکین است.

نکته‌ حیاتی: درمان مالاریا باید "حتماً تحت نظر پزشک متخصص" صورت گیرد. خوددرمانی می‌تواند بسیار خطرناک بوده و منجر به بروز عوارض جدی یا ایجاد مقاومت دارویی در انگل شود.

مالاریا، علی‌رغم ماهیت خطرناک خود، بارعایت دقیق اصول پیشگیری و همچنین تشخیص و درمان به‌موقع، کاملاً قابل کنترل و درمان است. افزایش آگاهی عمومی جامعه و همکاری فعال در اجرای برنامه‌های کنترلی، نقشی حیاتی در تلاش‌های جهانی برای ریشه‌کنی این بیماری ایفا می‌کند.

گردآورنده: حدیث حسینی